Na een december die aan de koele kant was begon het nieuwe jaar 1974 met een korte winterprik.
Heel lang hield het niet stand en de verdere maand was het zacht, maar niet echt onstuimig of nat te noemen.
Veel winterse aspiraties had ook februari niet, de temperaturen liepen tegen het midden van de maand zelfs al een aantal dagen op in de dubbele cijfers.
Begin maart was het echter wel vrij koud: in de nachten vorst en overdag enkele graden boven het vriespunt.
Langzaam krabbelde het op en viel er geregeld regen, tot de hogedruk rond het astronomische begin van de lente het heft in handen nam en het zacht en droog werd.
Met name de eerste helft van april was warm en droog met een aantal warme dagen van 20+ graden.
In de tweede helft werd het iets koeler.
Inmiddels had het vanaf 21 maart niet of nauwelijks meer geregend en pas ruim een maand later vielen er op grotere schaal weer wat verkwikkende druppels.
Even leek april 1974 op een bijzonder record af te stevenen met slechts 3 millimeter neerslag, maar op de 29e regende het een tijdje harder door en eindigde de maand op een kleine 10 mm (in De Bilt, in Gemert viel meer).
Aan de andere kant van de oceaan werden weer andere records gevestigd: in de USA vond een tornado-uitbraak plaats met maar liefst 148 tornado's in twee dagen!
Dit record zou overigens in 2011 verpulverd worden.
Mei werd overigens geen uitschieter qua warmte en droogte: een vrij modale en wat te koele maand die het begin van een periode met een aantal koelere maanden in zou luiden.
De zomer kende weinig uitschieters naar boven, sterker nog: op 10 juni werd pas de eerste zomers warme dag gehaald in De Bilt en in juli kwam het kwik slechts af en toe boven de 20 graden.
Echt nat was de zomer ook niet te noemen overigens.
Na een paar natte dagen in augustus bleef het de rest van de maand droog en was het ook de beste maand van de zomer met wat zomerse dagen.
Aan de droogte kwam met september op de kalender een abrupt einde.
Het begon vrijwel meteen te regenen, te waaien en dat natte werk werd afgewisseld met wat buien en een enkele droge dag.
De temperaturen lagen vrijwel constant onder het gemiddelde en ook van oktober hoefde weinig nazomer verwacht te worden.
Hier bepaalde een koudeput het weer, met uiteraard weer de nodige regen en wanneer de koudeput wegtrok waren er wel weer andere depressies om het een onstuimig, kil en nat feest te maken.
Boeren begonnen nu problemen te krijgen met de oogst: door de vele regen zakten de landbouwmachines weg in de modder of begonnen de boeren niet eens aan een poging om met hun tractor het land op te gaan.
Het leger zou er uiteindelijk aan te pas moeten komen om te helpen oogsten.
In oktober kwam het naast de vele regen ook regelmatig tot nachtvorst, waardoor de maand met slechts 7 graden gemiddeld, zeer koud was.
Typerend weerbericht uit de herfst van '74
De depressietrein met vrijwel dagelijks regen denderde in november gewoon vrolijk verder.
Hiermee werd de herfst een extreem natte met neerslagsommen die landelijk varieerden tussen de 300 en ruim 500 millimeter.
Ondertussen besloten veel boeren het verdere oogsten maar op te geven.
Tussen 20 november en 20 december viel er (ook) te Gemert iedere dag neerslag, een record.
Omdat het in december op dezelfde toer doorging werd de aangevoerde lucht nu eerder veel te zacht dan te koel voor de tijd van het jaar.
Zo kan het gebeuren dat de wintermaand in De Bilt zelfs 0,3 graden warmer zou verlopen dan oktober!
De wind trok tijdens het passeren van de vele depressies ook regelmatig stevig tot hard aan.
Tijdens de kerst werd het ook ruim 12 graden en aangezien er opnieuw veel regen viel werd 1974 toch een behoorlijk nat jaar.
Uitzonderlijk is ook het voorkomen van vier opvolgende maanden met op veel plaatsen meer dan 100 millimeter neerslag.
In De Bilt kwam het eerder voor in 1930, toen er vijf maanden na elkaar meer dan 100 millimeter viel.
Neerslag 1974 in Gemert:
januari: 57,4
februari: 53,7
maart: 67,7
april: 23,9
mei: 28,1
juni: 47,9
juli: 89,9
augustus: 63,5
september: 105,7
oktober: 108,2
november: 107,9
december: 124,3
jaar: 878,2
Een zoveelste weerblogje, maar wel weer persoonlijk.. Over het weer in en om Gemert, maar ook over een aantal bijzondere weergebeurtenissen verder van huis.
donderdag 17 oktober 2013
woensdag 16 oktober 2013
Hoe was het weer in? 1975
Na de recordnatte herfst ging het in december 1974 vrolijk verder met het zachte en natte weer, dankzij een bulderende westcirculatie.
Deze wintermaand verliep ook zeer zacht en met 1975 op de kalender wist het zachte en natte patroon nog niet meteen van wijken.
De neerslaghoeveelheden liepen wat terug, maar januari was nog altijd veel te zacht.
Halverwege de maand verschenen de eerste beelden van velden vol madeliefjes, even later stonden de pruimen al in bloei en een enkele vlinder waagde zich in januari ook al buiten.
Van winter zou het nog wel een beetje komen in februari en ook de regenkraan zou nog verder dichtgedraaid worden.
Goed nieuws voor de boeren, die nog wat bieten konden oogsten welke in de kletsnatte maanden daarvoor min of meer onbereikbaar waren geraakt in de blubber.
In februari volgen een aantal winterprikken, maar geen groots winterwerk waardoor de winter 1974 - 1975 op dat moment de zachtste is met 5,5 graden gemiddeld.
Slechts drie winters zouden dit (tot aan 2013) record aanscherpen.
Minder zacht begon de lente met een wisselvallige en koele maart, die met 4,9 graden kouder verliep dan januari en december.
Ook in april bleef het wisselvallig met vooral in de eerste helft van de maand geregeld winterse buien. Mei verliep eveneens koel, met een aantal flinke onweersbuien.
Na de zeer zachte winter dus geen warme lente en in het aantal zonuren scoort hij ook erg laag.
Begin juni was het ook niet bepaald zomer te noemen wanneer een bel koude lucht naar onze omgeving uitzakte en er buien vielen bij lage temperaturen.
Op 2 juni werd er tijdens die buien op sommige plekken zelfs natte sneeuw gezien!
In het Verenigd Koninkrijk is het zelfs zo dat er op een aantal plaatsen zich een sneeuwdek tot 2 centimeter vormde en op de Schotse hooglanden kwam het zelfs tot 15 cm!
Na deze spectaculaire dip kwam het wel goed met de zomer.
De rest van de maand verliep een heel stuk warmer.
Wel vielen er zware onweersbuien op 23 en 24 juni, waarbij er op een aantal plaatsen meer dan 100 millimeter werd afgetapt, in Rotterdam en Gouda zelfs meer dan 140 mm met uiteraard een boel overlast tot gevolg.
In juli was het warm, maar ook geregeld onbestendig, zomerweer.
Regelmatig kwam het tot flink onweer in ons land wanneer vochtige hitte werd verdreven door droge koude lucht.
Tegen het eind van de maand werd er afscheid genomen van de opeenvolging van invallen van de warme -danwel koude lucht: de warmte nam gewoonweg de regie in handen.
Op 29 juli begon daarmee een bijzondere hittegolf.
Deze is bijzonder vanwege het feit dat het voor het eerst sinds 25 jaar weer tot een hittegolf komt en daarbij zal het ook een recordlange hittegolf worden die 18 dagen standhoudt.
De eerste decade van augustus 1975 had een gemiddelde temperatuur van 23,6 graden wat erg warm is voor Nederlandse begrippen (ter vergelijking: juli 2006 is de warmste zomermaand met gemiddeld 22,3 graden).
Na de hittegolf volgde nog prima zomerweer en ook in september waren er een heel aantal prima nazomerdagen.
Echter gooide oktober het over een andere boeg.
De maand startte vrij zacht, maar vanuit het noorden stroomde rond 12 oktober erg koude lucht richting Nederland.
Hierin ontstond een kleine depressie die er voor zorgde dat vele Nederlanders op 13 oktober zouden ontwaken in een witte wereld, terwijl de grote vlokken nog bleven vallen!
Het was één van de vele extremen die 1975 kende op weergebied: een boterzachte winter, begin juni natte sneeuw, een recordhittegolf in augustus en vervolgens erg vroege sneeuw.
Ook toen werden er al foto's gemaakt van sneeuw met daarbij de datum.
De maanden november en december deden echter niet veel geks: november verliep wel vrij nat en in het midden van december was er een koude periode met een aantal nachten matige vorst.
De wintermaand verliep hiermee wel een stuk kouder dan een jaar eerder.
Neerslag 1975 in Gemert
januari: 66,5
februari: 32,8
maart: 87,6
april: 49,3
mei: 20,2
juni: 83,6
juli: 102,5
augustus: 27,1
september: 63,6
oktober: 23,6
november: 84,6
december: 23,6
jaar: 665
Deze wintermaand verliep ook zeer zacht en met 1975 op de kalender wist het zachte en natte patroon nog niet meteen van wijken.
De neerslaghoeveelheden liepen wat terug, maar januari was nog altijd veel te zacht.
Halverwege de maand verschenen de eerste beelden van velden vol madeliefjes, even later stonden de pruimen al in bloei en een enkele vlinder waagde zich in januari ook al buiten.
Van winter zou het nog wel een beetje komen in februari en ook de regenkraan zou nog verder dichtgedraaid worden.
Goed nieuws voor de boeren, die nog wat bieten konden oogsten welke in de kletsnatte maanden daarvoor min of meer onbereikbaar waren geraakt in de blubber.
In februari volgen een aantal winterprikken, maar geen groots winterwerk waardoor de winter 1974 - 1975 op dat moment de zachtste is met 5,5 graden gemiddeld.
Slechts drie winters zouden dit (tot aan 2013) record aanscherpen.
Minder zacht begon de lente met een wisselvallige en koele maart, die met 4,9 graden kouder verliep dan januari en december.
Ook in april bleef het wisselvallig met vooral in de eerste helft van de maand geregeld winterse buien. Mei verliep eveneens koel, met een aantal flinke onweersbuien.
Na de zeer zachte winter dus geen warme lente en in het aantal zonuren scoort hij ook erg laag.
Begin juni was het ook niet bepaald zomer te noemen wanneer een bel koude lucht naar onze omgeving uitzakte en er buien vielen bij lage temperaturen.
Op 2 juni werd er tijdens die buien op sommige plekken zelfs natte sneeuw gezien!
In het Verenigd Koninkrijk is het zelfs zo dat er op een aantal plaatsen zich een sneeuwdek tot 2 centimeter vormde en op de Schotse hooglanden kwam het zelfs tot 15 cm!
Na deze spectaculaire dip kwam het wel goed met de zomer.
De rest van de maand verliep een heel stuk warmer.
Wel vielen er zware onweersbuien op 23 en 24 juni, waarbij er op een aantal plaatsen meer dan 100 millimeter werd afgetapt, in Rotterdam en Gouda zelfs meer dan 140 mm met uiteraard een boel overlast tot gevolg.
In juli was het warm, maar ook geregeld onbestendig, zomerweer.
Regelmatig kwam het tot flink onweer in ons land wanneer vochtige hitte werd verdreven door droge koude lucht.
Tegen het eind van de maand werd er afscheid genomen van de opeenvolging van invallen van de warme -danwel koude lucht: de warmte nam gewoonweg de regie in handen.
Op 29 juli begon daarmee een bijzondere hittegolf.
Deze is bijzonder vanwege het feit dat het voor het eerst sinds 25 jaar weer tot een hittegolf komt en daarbij zal het ook een recordlange hittegolf worden die 18 dagen standhoudt.
De eerste decade van augustus 1975 had een gemiddelde temperatuur van 23,6 graden wat erg warm is voor Nederlandse begrippen (ter vergelijking: juli 2006 is de warmste zomermaand met gemiddeld 22,3 graden).
Na de hittegolf volgde nog prima zomerweer en ook in september waren er een heel aantal prima nazomerdagen.
Echter gooide oktober het over een andere boeg.
De maand startte vrij zacht, maar vanuit het noorden stroomde rond 12 oktober erg koude lucht richting Nederland.
Hierin ontstond een kleine depressie die er voor zorgde dat vele Nederlanders op 13 oktober zouden ontwaken in een witte wereld, terwijl de grote vlokken nog bleven vallen!
Het was één van de vele extremen die 1975 kende op weergebied: een boterzachte winter, begin juni natte sneeuw, een recordhittegolf in augustus en vervolgens erg vroege sneeuw.
Ook toen werden er al foto's gemaakt van sneeuw met daarbij de datum.
De maanden november en december deden echter niet veel geks: november verliep wel vrij nat en in het midden van december was er een koude periode met een aantal nachten matige vorst.
De wintermaand verliep hiermee wel een stuk kouder dan een jaar eerder.
Neerslag 1975 in Gemert
januari: 66,5
februari: 32,8
maart: 87,6
april: 49,3
mei: 20,2
juni: 83,6
juli: 102,5
augustus: 27,1
september: 63,6
oktober: 23,6
november: 84,6
december: 23,6
jaar: 665
dinsdag 15 oktober 2013
Hoe was het weer in? 1976
Het jaar 1976 was nog maar een ruime dag oud en het weer liet al flink van zich spreken.
Een zware storm trok over het Verenigd Koninkrijk met zware regenval en verschillende dodelijke slachtoffers als gevolg en ging vervolgens ook over Nederland en België.
Hier leverde dit ook veel schade op.
Bossen die in november 1972 al een zware storm hadden moeten verduren verloren nog meer bomen, de Bonifatiuskerk in Leeuwarden verloor zijn spits en een kerk in Amstelveen verloor het complete dak.
Ondertussen werden door de hoge golven grote stukken duin weggeslagen, waarbij op Ameland zelfs hotel Steinvoorte in de zee verdween en vlakbij het eiland zonk ook het schip Capella.
In Vlissingen werd een gat in de boulevard geslagen.
Tenminste tien mensen verdronken op volle zee en op het vaste land van Nederland kwamen twee mensen om.
De storm haalde op verschillende plaatsen windkracht 11 en er werden windstoten waargenomen die orkaankracht bereikten.
Na de storm bleef het nog een tijdje zacht winterweer, alvorens het richting eind januari flink kouder werd na het overtrekken van een storing met een aardig pak sneeuw.
Dit leverde een tijdje sneeuw -en ijspret op tot na de eerste week van februari de temperaturen weer geleidelijk opliepen.
Ondanks de verzachting bleef veel neerslag uit en bleek dit een begin te zijn van wat later een problematische droogte zou worden.
Hoewel de temperaturen opliepen blijft de progressie in maart steken.
Het kwik zakt tussen 5 en 9 maart in de nachten diep onder het vriespunt en komt er overdag niet ver bovenuit, zodat het een aantal dagen op rij tot een negatief etmaalgemiddelde komt.
Echter zo koud als in 1971 wordt het niet.
De temperatuur leefde vervolgens wel weer op, maar ook rond het begin van de astronomische lente zakte het gemiddelde nog eens onder nul.
In april was het ook nog niet warm, maar wel vrij droog en zonnig.
Tot laat in de maand kwam het tot nachtvorst, op 29 april zelfs nog - 7,2 graden te Deelen.
De koelte verdween begin mei en maakt plaats voor zomerse warmte.
Een eerste zomerstoot was er waarbij de 30 graden ook al gauw een feit is in Volkel (7 mei) en De Bilt bereikt dit op zondag 9 mei.
Na een vijftal dagen warm weer zakte de temperatuur weer en volgt een normalere periode voor mei.
Wel bleven grote neerslagsommen uit en was de lente in zijn totaliteit erg droog.
In De Bilt is het tot dan de droogste lente van de eeuw met slechts 66 millimeter neerslag en ook in het aantal zonuren staat de lente op dat moment aan kop.
De zomer begon kil en somber met een noord-westen wind.
Op 3 juni bleef het kwik steken op 11,6 graden in De Bilt, waarmee de zonaanbidder niet bepaald vrolijk wordt.
Echter, aan de zomer werd hard gewerkt door een uitloper van het Azorenhoog ons land toe te werpen die voor een kortstondige warme periode zorgde alvorens het weer even terugviel met koeler en af en toe ook regenachtig weer.
Het weekend van 19 en 20 juni valt compleet in het water wanneer een front stil komt te hangen boven het land en er aardig wat regen valt en op de zondag de temperatuur blijft steken op slechts 14 graden.
Maar voor de zonliefhebbers niet getreurd: na deze dip (ook nog eens in het weekend) nam hogedruk de regie over en de temperaturen stegen vlug evenals het aantal uren zonneschijn.
Slechts drie dagen na het verregende weekend begon een hittegolf die maar liefst 17 dagen zou aanhouden!
Na de hittegolf bleef het over het algemeen in de rest van juli en augustus gewoon doorzomeren.
Voor de zomerliefhebbers uiteraard prachtig, maar voor de landbouw een serieus probleem.
Sinds februari is er weinig regen gevallen en dus moet het water op rantsoen en dreigen oogsten te mislukken.
Er waren zelfs boeren die bidden om regen.
De schaduwzijde van droog zomerweer..
In september viel er meer regen, maar het zijn echter geen enorme hoeveelheden.
Wel genoeg om de ergste droogte een beetje te blussen.
Echter oktober was, zoals al veel maanden in 1976, droog.
Hoewel november niet nat te noemen was, was het zeker in vergelijking tot de zonovergoten zomermaanden een bijzonder sombere maand.
Slechts 20 uur schijnt de zon in De Bilt, waarmee het de somberste november is sinds 1901.
De winter lijkt er echter wel aardig zin in te hebben in december met temperaturen die vaak rond het vriespunt schommelden en een daling na de erg zonnige kerstdagen.
De laatste dagen van 1976 verliepen koud, maar of dat een opmaat zou zijn voor een koude winter?
Zie: Hoe was het weer in 1977?
Neerslag 1976 in Gemert:
januari: 84,2
februari: 17,6
maart: 28,4
april: 6,4
mei: 41,5
juni: 24,1
juli: 35,1
augustus: 26
september: 67,8
oktober: 38
november: 73,7
december: 61,9
jaar: 504,7
Een zware storm trok over het Verenigd Koninkrijk met zware regenval en verschillende dodelijke slachtoffers als gevolg en ging vervolgens ook over Nederland en België.
Hier leverde dit ook veel schade op.
Bossen die in november 1972 al een zware storm hadden moeten verduren verloren nog meer bomen, de Bonifatiuskerk in Leeuwarden verloor zijn spits en een kerk in Amstelveen verloor het complete dak.
Ondertussen werden door de hoge golven grote stukken duin weggeslagen, waarbij op Ameland zelfs hotel Steinvoorte in de zee verdween en vlakbij het eiland zonk ook het schip Capella.
In Vlissingen werd een gat in de boulevard geslagen.
Tenminste tien mensen verdronken op volle zee en op het vaste land van Nederland kwamen twee mensen om.
De storm haalde op verschillende plaatsen windkracht 11 en er werden windstoten waargenomen die orkaankracht bereikten.
Na de storm bleef het nog een tijdje zacht winterweer, alvorens het richting eind januari flink kouder werd na het overtrekken van een storing met een aardig pak sneeuw.
Dit leverde een tijdje sneeuw -en ijspret op tot na de eerste week van februari de temperaturen weer geleidelijk opliepen.
Ondanks de verzachting bleef veel neerslag uit en bleek dit een begin te zijn van wat later een problematische droogte zou worden.
Hoewel de temperaturen opliepen blijft de progressie in maart steken.
Het kwik zakt tussen 5 en 9 maart in de nachten diep onder het vriespunt en komt er overdag niet ver bovenuit, zodat het een aantal dagen op rij tot een negatief etmaalgemiddelde komt.
Echter zo koud als in 1971 wordt het niet.
De temperatuur leefde vervolgens wel weer op, maar ook rond het begin van de astronomische lente zakte het gemiddelde nog eens onder nul.
In april was het ook nog niet warm, maar wel vrij droog en zonnig.
Tot laat in de maand kwam het tot nachtvorst, op 29 april zelfs nog - 7,2 graden te Deelen.
De koelte verdween begin mei en maakt plaats voor zomerse warmte.
Een eerste zomerstoot was er waarbij de 30 graden ook al gauw een feit is in Volkel (7 mei) en De Bilt bereikt dit op zondag 9 mei.
Na een vijftal dagen warm weer zakte de temperatuur weer en volgt een normalere periode voor mei.
Wel bleven grote neerslagsommen uit en was de lente in zijn totaliteit erg droog.
In De Bilt is het tot dan de droogste lente van de eeuw met slechts 66 millimeter neerslag en ook in het aantal zonuren staat de lente op dat moment aan kop.
De zomer begon kil en somber met een noord-westen wind.
Op 3 juni bleef het kwik steken op 11,6 graden in De Bilt, waarmee de zonaanbidder niet bepaald vrolijk wordt.
Echter, aan de zomer werd hard gewerkt door een uitloper van het Azorenhoog ons land toe te werpen die voor een kortstondige warme periode zorgde alvorens het weer even terugviel met koeler en af en toe ook regenachtig weer.
Het weekend van 19 en 20 juni valt compleet in het water wanneer een front stil komt te hangen boven het land en er aardig wat regen valt en op de zondag de temperatuur blijft steken op slechts 14 graden.
Maar voor de zonliefhebbers niet getreurd: na deze dip (ook nog eens in het weekend) nam hogedruk de regie over en de temperaturen stegen vlug evenals het aantal uren zonneschijn.
Slechts drie dagen na het verregende weekend begon een hittegolf die maar liefst 17 dagen zou aanhouden!
Na de hittegolf bleef het over het algemeen in de rest van juli en augustus gewoon doorzomeren.
Voor de zomerliefhebbers uiteraard prachtig, maar voor de landbouw een serieus probleem.
Sinds februari is er weinig regen gevallen en dus moet het water op rantsoen en dreigen oogsten te mislukken.
Er waren zelfs boeren die bidden om regen.
De schaduwzijde van droog zomerweer..
In september viel er meer regen, maar het zijn echter geen enorme hoeveelheden.
Wel genoeg om de ergste droogte een beetje te blussen.
Echter oktober was, zoals al veel maanden in 1976, droog.
Hoewel november niet nat te noemen was, was het zeker in vergelijking tot de zonovergoten zomermaanden een bijzonder sombere maand.
Slechts 20 uur schijnt de zon in De Bilt, waarmee het de somberste november is sinds 1901.
De winter lijkt er echter wel aardig zin in te hebben in december met temperaturen die vaak rond het vriespunt schommelden en een daling na de erg zonnige kerstdagen.
De laatste dagen van 1976 verliepen koud, maar of dat een opmaat zou zijn voor een koude winter?
Zie: Hoe was het weer in 1977?
Neerslag 1976 in Gemert:
januari: 84,2
februari: 17,6
maart: 28,4
april: 6,4
mei: 41,5
juni: 24,1
juli: 35,1
augustus: 26
september: 67,8
oktober: 38
november: 73,7
december: 61,9
jaar: 504,7
woensdag 9 oktober 2013
2013 is een jaar van te koude maanden, maar hoe bijzonder is dat?
Met een waarschijnlijk ook te koele oktober op te kalender gaat 2013 de geschiedenis in als een jaar met behoorlijk veel te koude maanden voor het langjarig gemiddelde.
Nu ligt dat langjarig gemiddelde uiteraard ook behoorlijk hoog na de warme jaren '90 en jaren '00 waarin er jaren voorkwamen waarin bijna iedere maand te warm verliep.
We nemen er de langjarige gemiddelden bij die zijn berekend door het KNMI, maar ook oude langjarige gemiddelden die ik zelf heb berekend aan de hand van de gegevens van De Bilt op Mscha.org.
De gemiddelden per maand zijn als volgt:
Opvallende feiten uit de gemiddelden zijn dat vooral september erg stabiel is: tussen 1921 en 1950 haalde september gemiddeld 14,2 graden terwijl dat tussen 1981 en 2010 slechts 0,3 warmer is.
De late herfst -en wintermaanden zijn het sterkst opgewarmd (grootste verschil is januari met 1,7 graden).
Ook juni blijkt door de jaren heen een vrij stabiele factor: vaak hing het gemiddelde op 15,2 en pas sinds 2010 kwam daar bijna een halve graad bij, maar dat is slechts 0,2 warmer dan tussen 1931 en 1960.
De vraag is echter: hoeveel jaren hebben 6 of meer te koude maanden?
Hierbij heb ik alle jaren tot aan 1951 bekeken waaruit opviel dat de 6 (waarschijnlijk 7) te koude maanden van 2013 niet heel erg bijzonder zijn als je het bekijkt over al die jaren.
Hierbij ga ik uit van het feit dat een maand tussen 0 en 0,2 graden mag afwijken voordat deze te warm of te koud is.
Tussen 1951 en nu rollen daar de volgende jaren uit:
2010: 7 maanden te koud
1996: 7 maanden te koud
1985: 6 maanden te koud
1984: 6 maanden te koud
1980: 6 maanden te koud
1979: 8 maanden te koud
1978: 7 maanden te koud
1972: 7 maanden te koud
1970: 7 maanden te koud
1966: 6 maanden te koud
1965: 9 maanden te koud
1964: 8 maanden te koud
1963: 9 maanden te koud
1962: 9 maanden te koud
1958: 6 maanden te koud
1956: 6 maanden te koud
1954: 6 maanden te koud
Dat levert dus een aardig rijtje op.
Dat daarin ook een aantal grote winters voorkomen is natuurlijk geen wonder.
En ook een aantal koude jaren vormen clusters, met daarin 5 opeenvolgende jaren in de jaren '60 toen de gemiddelden van 1931 - 1960 golden.
De kou in de sixties zorgden ervoor dat tien jaar later de meeste maanden een gemiddelde temperatuur toebedeeld kregen die soms 0,4 graden lager lagen!
In 2013 is tot dusver de grootste afwijking maart met maarliefst 3,7 graden in de min ten opzichte van het langjarig gemiddelde.
Voor maart is dit een heel bijzonder gegeven, waarschijnlijk moet je ver terug om een vergelijkbare afwijking in de min te vinden voor deze lentemaand.
De andere koude maanden bivakkeren tussen 1,6 en 0,3 graden te koud.
In de periode 1951 - 2013 de tien maanden die verhoudingsgewijs het koudst zijn:
01. Februari 1956 - 8,7
02. Januari 1963 - 7,0
03. Februari 1986 - 5,9
04. Februari 1963 - 5,5
05. December 2010 - 5,1
06. Januari 1985 - 5,0
07. Januari 1987 - 4,7
08. Januari 1979 - 4,6
09. December 1969 - 4,4
10. December 1995 - 4,1
Leuk om te zien hoe december 2010 zich tussen een boel oude klassieke wintermaanden heeft geschaard.
De afwijkingen in zomer, lente -en herfstmaanden is minder groot.
De koudste maanden die niet toebehoren aan de meteorologische winter zijn november 1993 en maart 2013 met een afwijking van - 3,7
Of de winter 2013 - 2014 ook koud gaat worden is de vraag.
Er heerst sinds 2008/2009 een patroon waarin elke winter minstens één koude (sneeuwrijke) wintermaand voorkomt, maar dat patroon kan zomaar worden doorbroken, of de komende winter gaat ook nog even uithalen natuurlijk.
Nu ligt dat langjarig gemiddelde uiteraard ook behoorlijk hoog na de warme jaren '90 en jaren '00 waarin er jaren voorkwamen waarin bijna iedere maand te warm verliep.
We nemen er de langjarige gemiddelden bij die zijn berekend door het KNMI, maar ook oude langjarige gemiddelden die ik zelf heb berekend aan de hand van de gegevens van De Bilt op Mscha.org.
De gemiddelden per maand zijn als volgt:
Opvallende feiten uit de gemiddelden zijn dat vooral september erg stabiel is: tussen 1921 en 1950 haalde september gemiddeld 14,2 graden terwijl dat tussen 1981 en 2010 slechts 0,3 warmer is.
De late herfst -en wintermaanden zijn het sterkst opgewarmd (grootste verschil is januari met 1,7 graden).
Ook juni blijkt door de jaren heen een vrij stabiele factor: vaak hing het gemiddelde op 15,2 en pas sinds 2010 kwam daar bijna een halve graad bij, maar dat is slechts 0,2 warmer dan tussen 1931 en 1960.
De vraag is echter: hoeveel jaren hebben 6 of meer te koude maanden?
Hierbij heb ik alle jaren tot aan 1951 bekeken waaruit opviel dat de 6 (waarschijnlijk 7) te koude maanden van 2013 niet heel erg bijzonder zijn als je het bekijkt over al die jaren.
Hierbij ga ik uit van het feit dat een maand tussen 0 en 0,2 graden mag afwijken voordat deze te warm of te koud is.
Tussen 1951 en nu rollen daar de volgende jaren uit:
2010: 7 maanden te koud
1996: 7 maanden te koud
1985: 6 maanden te koud
1984: 6 maanden te koud
1980: 6 maanden te koud
1979: 8 maanden te koud
1978: 7 maanden te koud
1972: 7 maanden te koud
1970: 7 maanden te koud
1966: 6 maanden te koud
1965: 9 maanden te koud
1964: 8 maanden te koud
1963: 9 maanden te koud
1962: 9 maanden te koud
1958: 6 maanden te koud
1956: 6 maanden te koud
1954: 6 maanden te koud
Dat levert dus een aardig rijtje op.
Dat daarin ook een aantal grote winters voorkomen is natuurlijk geen wonder.
En ook een aantal koude jaren vormen clusters, met daarin 5 opeenvolgende jaren in de jaren '60 toen de gemiddelden van 1931 - 1960 golden.
De kou in de sixties zorgden ervoor dat tien jaar later de meeste maanden een gemiddelde temperatuur toebedeeld kregen die soms 0,4 graden lager lagen!
In 2013 is tot dusver de grootste afwijking maart met maarliefst 3,7 graden in de min ten opzichte van het langjarig gemiddelde.
Voor maart is dit een heel bijzonder gegeven, waarschijnlijk moet je ver terug om een vergelijkbare afwijking in de min te vinden voor deze lentemaand.
De andere koude maanden bivakkeren tussen 1,6 en 0,3 graden te koud.
In de periode 1951 - 2013 de tien maanden die verhoudingsgewijs het koudst zijn:
01. Februari 1956 - 8,7
02. Januari 1963 - 7,0
03. Februari 1986 - 5,9
04. Februari 1963 - 5,5
05. December 2010 - 5,1
06. Januari 1985 - 5,0
07. Januari 1987 - 4,7
08. Januari 1979 - 4,6
09. December 1969 - 4,4
10. December 1995 - 4,1
Leuk om te zien hoe december 2010 zich tussen een boel oude klassieke wintermaanden heeft geschaard.
De afwijkingen in zomer, lente -en herfstmaanden is minder groot.
De koudste maanden die niet toebehoren aan de meteorologische winter zijn november 1993 en maart 2013 met een afwijking van - 3,7
Of de winter 2013 - 2014 ook koud gaat worden is de vraag.
Er heerst sinds 2008/2009 een patroon waarin elke winter minstens één koude (sneeuwrijke) wintermaand voorkomt, maar dat patroon kan zomaar worden doorbroken, of de komende winter gaat ook nog even uithalen natuurlijk.
dinsdag 13 augustus 2013
18 juni 1966: een zwaar buiencomplex.
De zomer van 1966 was een zeer natte.
Na een mooie meimaand en een warme start van juni sloeg het weer om in een opeenvolging van zware buien en andere natte invallen.
Op zaterdag 18 juni breekt er een zwaar onweer los wanneer een storing vanuit het zuiden noordwaarts naar de Duitse bocht trekt.
Het regent (en waait op sommige plekken) flink door.
Klazienaveen is met slechts 8 millimeter de droogste plek, terwijl er op grote schaal 30 tot 80 millimeter valt.
Voor Gemert is een som van 62,3 millimeter het nog altijd staande dagrecord, maar een landelijk neerslagrecord wordt er niet bereikt want nergens valt er meer dan 89 mm.
Hetgeen wel in België gebeurt waar in de Ardennen een aantal plaatsen meer dan 100 mm aftappen.
Na een mooie meimaand en een warme start van juni sloeg het weer om in een opeenvolging van zware buien en andere natte invallen.
Op zaterdag 18 juni breekt er een zwaar onweer los wanneer een storing vanuit het zuiden noordwaarts naar de Duitse bocht trekt.
Het regent (en waait op sommige plekken) flink door.
Klazienaveen is met slechts 8 millimeter de droogste plek, terwijl er op grote schaal 30 tot 80 millimeter valt.
Voor Gemert is een som van 62,3 millimeter het nog altijd staande dagrecord, maar een landelijk neerslagrecord wordt er niet bereikt want nergens valt er meer dan 89 mm.
Hetgeen wel in België gebeurt waar in de Ardennen een aantal plaatsen meer dan 100 mm aftappen.
maandag 12 augustus 2013
Reconstructie: oude neerslagkaart(en).
Een klein beetje plagiaat?
In elk geval een leuk overzichtje van de neerslagsommen uit lang vervlogen tijden.
Sinds 1951 zijn er een boel neerslagstations van het KNMI, dus genoeg oudere gegevens om op te zoeken en te verwerken tot een overzichtje.
Het eerste is een kaartje dat een beetje weergeeft hoeveel water (al dan niet als hagelstenen) er naar beneden kwam tijdens een zwaar onweer in de nacht van 3 op 4 juli 1952.
De grootste sommen vielen in west-Brabant met Steenbergen als absolute uitschieter naar 123,7 millimeter.
Je ziet ook dat de zwaarste neerslag in een strook van zuidwest naar noordoost ligt en limburg, delen van de achterhoek, en veel westelijke en noordelijke delen van de kustprovincies relatief droog bleven met sommen tussen de 2 en 20 millimeter.
Een vervolg komt er nog, met onder meer de uitzonderlijk natte 3/4 december 1960 en een stevig buiencomplex (onweer) in juni 1966 (waarbij Gemert de tot dusver hoogste neerslagsom haalde sinds 1951.)
Voor het stuk over de zware buien op 24 augustus 2002 maak ik tot slot nog een extra versie.
vrijdag 26 april 2013
Op naar de laatste koninginnendag met Beatrix
Met de voorlopig laatste koninginnendag in zicht blik ik eens terug op alle koninginnendagen tijdens de periode dat Beatrix onze koningin was.
Hoe was het weer en zien we inderdaad die trend van een opwarmend eind van april?
30 april 1980
Juliana's verjaardag viel op 30 april, maar de verjaardag van Beatrix op 31 januari.
Om de inmiddels ontstane traditie van buitenactiviteiten en feesten in leven te houden besloot men om 30 april als koninginnendag aan te houden.
De inhuldiging van Beatrix verloopt met heerlijk voorjaarsweer.
Het is een zonnige dag en de temperaturen halen liggen tussen de 14 °C aan de kust en 18 °C in het zuiden, het blijft daarbij droog.
1981
Druilerige koninginnendag met ruim 10 mm neerslag in Volkel en 7 mm in De Bilt, het regent een groot deel van de dag en de zon laat zich niet zien.
Temperaturen komen niet hoger dan 11 °C
1982
Warm is het ook niet te noemen in 1982: de temperatuur stokt op de meeste plaatsen tussen de 8 en 9,5 °C en daarbij regent het ook een tijd.
De zon laat zich wel eventjes zien.
1983
Na een aantal natte dagen herstelt het weer zich op koninginnendag.
Op veel plaatsen is de temperatuur op koninginnendag een verdubbeling van een jaar eerder, rond de 18 °C.
Het is daarbij ook een hele zonnige dag.
1984
Op wat regen in het zuiden na (vermoedelijk 's nachts) is het een droge en zonnige dag.
De temperaturen slechts ietsje lager dan in 1983, zo tussen de 16 - 17 °C.
1985
Koel voorjaarsweer waarbij op de meeste plaatsen de temperaturen niet aan de 11 °C raken.
Daarbij is het bewolkt en valt er op een aantal plaatsen ook een buitje.
1986
Aan de kust is het wat koeler dan in het binnenland (13 - 16 °C), maar met veel zon, een licht briesje en geen regen een aangename dag.
1987
Wat minder zonnig en met een buitje verloopt koninginnendag 1987.
Daarbij wordt het wel lekker warm, op de meeste plaatsen stijgt de temperatuur boven de 20 °C
1988
Ook ditmaal wordt het warm, met een afwisseling van zon en wolkenvelden: 20 - 21 °C.
Het blijft nu ook helemaal droog.
1989 (29 april)
Koeler dan de twee voorbije jaren: 13 tot 16 °C maar wel veel zon.
1990
Opnieuw een warme koninginnendag met temperaturen die tussen de 20 en 22 °C liggen, waarbij de zon ook uitbundig schijnt.
1991
Een dag van tegenstellingen.
In het noorden is het aardig weer met geregeld zon, maar warm is het echter niet (ongeveer 11 °C hooguit).
In het midden is het de hele dag bewolkt en in het zuiden is het ronduit slecht: koud (maximaal 8 - 9 °C) met langdurige regen.
1992
Niet heel veel beter is het dit jaar.
De zon laat zich af en toe zien, er valt een beetje regen en de temperaturen liggen tussen de 12 (noorden-kust) en 15 °C
1993
Anders is het in 1993.
Zonnig, droog en de temperaturen zijn het hoogst van alle koninginnendagen sinds 1949.
In Eindhoven wordt het zelfs bijna exact 20 °C warmer dan in 1991 met een zomerse 28 °C.
In De Bilt blijft het kwik een tiende onder de 27 graden steken, maar desondanks voelt dat net zo zomers aan.
1994
Tegenstellingen tussen noord en zuid zijn groter in 1994.
Hoewel het zonnig en droog is is het in Leeuwarden hooguit 14,6 °C terwijl in het zuiden de 20 graden makkelijk wordt overschreden.
1995 (29 april)
Qua temperaturen doet koninginnendag 1995 het wat rustiger aan (tussen de 10 °C aan de noordkust en 16 °C in het binnenland) en er is een afwisseling van zon en wat wolkenvelden.
Droog blijft het wel.
1996
Deze begint koud (lichte nachtvorst in het binnenland), maar overdag, met een zonnetje, worden op een aantal plekken in het binnenland de 15 °C gehaald.
1997
Opnieuw een zonnige dag met een typische temperatuurverdeling van vrij koud aan de kust en 16 °C in het binnenland. Ook nu blijft het droog.
1998
Bewolkte dag met slechts een paar opklaringen in de middag.
De temperaturen zijn vrijwel vergelijkbaar met een jaar eerder.
1999
Zonovergoten dag met in het zuiden een warme dag (boven de 20 °C).
In het noorden en westen blijven de temperaturen iets achter (14 - 17 °C), maar dat mag de pret niet drukken.
2000 (29 april)
Na een reeks mooie en vooral ook droge koninginnendagen is het anders in 2000.
Er valt af en toe regen, de zon laat zich niet zien en het wordt niet warmer dan 15 °C.
In het noorden is het iets beter ditmaal, daar wordt het op een aantal plaatsen 18 °C en schijnt de zon af en toe.
2001
Prima voorjaarsweer met in het zuiden 20 °C en veel zon.
In het midden vallen daarbij ook wat buien en liggen de temperaturen rond de 17 °C (aan de kust nog iets koeler).
2002
Deze dag verloopt minder fraai.
Het is bewolkt en in het westen en noorden regent het langere tijd en wordt het niet warmer dan 14 °C
2003
Tegenvallend weer is het opnieuw in 2003.
Na een mooie periode in april slaat het om en onder meer Koninginnedag verloopt grijs en buiig.
In het oosten valt op een aantal plaatsen ruim 10 millimeter.
Het enige dat wel redelijk is zijn de temperaturen, die zitten tussen de 14 en 16 °C.
2004
Warm en zonnig met temperaturen die op een aantal plaatsen boven de 24 °C uit weten te stijgen.
Echter is het geen stabiel weer, want later op de dag gaat het van het zuiden uit onweren.
Sommige buien pakken zwaar uit met veel hagel (in zuid Limburg) en wolkbreuken in onder andere Eindhoven, waar de binnenstad in een zwembad verandert.
2005
Een veelal bewolkte, maar toch droge en warme dag.
Het wordt op een aantal plaatsen 20 °C, maar de feestvierders hebben eigenlijk een beetje pech: op 1 mei 2005 wordt het zonnig en volop zomers, zelfs tropisch warm in het zuiden.
2006 (29 april)
Gure koninginnendag met slechts 11 °C als hoogste temperatuur.
Er vallen een aantal regen -en hagelbuien, maar tussendoor schijnt de zon ook nog geregeld.
2007
Een dag die een bijzondere droge en warme april afsluit in stijl.
Het wordt op veel plaatsen 20 °C met een strakblauwe hemel.
2008
Niet koud, maar ook niet heel mooi te noemen.
Af en toe zon en wat buien in de ochtend en vroege middag.
De temperaturen liggen tussen de 14 en 16 °C.
2009
Prima weer met veel zon en temperaturen tussen de 16 en 20 °C.
2010
Nadat het op 29 april warm werd ging het 's nachts onweren en volgde een heel ander weertype op koninginnendag.
De dag start vrij guur met wind en regenbuien, maar later op de dag zijn er brede opklaringen en in het zuiden (Maastricht) wordt het zelfs nog 19 °C
2011
Weer een prima dag met veel zon en temperaturen rond de 20 - 21 °C.
2012
Na een wisselvallige en koele periode knapt het weer flink op.
Veel zon en op veel plaatsen wordt het 22 - 23 °C.
De meeste koninginnendagen verlopen dus vrij aardig tot echt heel mooi.
Op de slechtere koninginnendagen zijn er doorgaans ook delen van het land waarbij het nog zonnig of zelfs vrij warm wordt.
Echt koud is het de voorbije jaren niet meer geweest, al lijkt 2013 wel een vrij frisse te worden.
Hoe was het weer en zien we inderdaad die trend van een opwarmend eind van april?
30 april 1980
Juliana's verjaardag viel op 30 april, maar de verjaardag van Beatrix op 31 januari.
Om de inmiddels ontstane traditie van buitenactiviteiten en feesten in leven te houden besloot men om 30 april als koninginnendag aan te houden.
De inhuldiging van Beatrix verloopt met heerlijk voorjaarsweer.
Het is een zonnige dag en de temperaturen halen liggen tussen de 14 °C aan de kust en 18 °C in het zuiden, het blijft daarbij droog.
1981
Druilerige koninginnendag met ruim 10 mm neerslag in Volkel en 7 mm in De Bilt, het regent een groot deel van de dag en de zon laat zich niet zien.
Temperaturen komen niet hoger dan 11 °C
1982
Warm is het ook niet te noemen in 1982: de temperatuur stokt op de meeste plaatsen tussen de 8 en 9,5 °C en daarbij regent het ook een tijd.
De zon laat zich wel eventjes zien.
1983
Na een aantal natte dagen herstelt het weer zich op koninginnendag.
Op veel plaatsen is de temperatuur op koninginnendag een verdubbeling van een jaar eerder, rond de 18 °C.
Het is daarbij ook een hele zonnige dag.
1984
Op wat regen in het zuiden na (vermoedelijk 's nachts) is het een droge en zonnige dag.
De temperaturen slechts ietsje lager dan in 1983, zo tussen de 16 - 17 °C.
1985
Koel voorjaarsweer waarbij op de meeste plaatsen de temperaturen niet aan de 11 °C raken.
Daarbij is het bewolkt en valt er op een aantal plaatsen ook een buitje.
1986
Aan de kust is het wat koeler dan in het binnenland (13 - 16 °C), maar met veel zon, een licht briesje en geen regen een aangename dag.
1987
Wat minder zonnig en met een buitje verloopt koninginnendag 1987.
Daarbij wordt het wel lekker warm, op de meeste plaatsen stijgt de temperatuur boven de 20 °C
1988
Ook ditmaal wordt het warm, met een afwisseling van zon en wolkenvelden: 20 - 21 °C.
Het blijft nu ook helemaal droog.
1989 (29 april)
Koeler dan de twee voorbije jaren: 13 tot 16 °C maar wel veel zon.
1990
Opnieuw een warme koninginnendag met temperaturen die tussen de 20 en 22 °C liggen, waarbij de zon ook uitbundig schijnt.
1991
Een dag van tegenstellingen.
In het noorden is het aardig weer met geregeld zon, maar warm is het echter niet (ongeveer 11 °C hooguit).
In het midden is het de hele dag bewolkt en in het zuiden is het ronduit slecht: koud (maximaal 8 - 9 °C) met langdurige regen.
1992
Niet heel veel beter is het dit jaar.
De zon laat zich af en toe zien, er valt een beetje regen en de temperaturen liggen tussen de 12 (noorden-kust) en 15 °C
1993
Anders is het in 1993.
Zonnig, droog en de temperaturen zijn het hoogst van alle koninginnendagen sinds 1949.
In Eindhoven wordt het zelfs bijna exact 20 °C warmer dan in 1991 met een zomerse 28 °C.
In De Bilt blijft het kwik een tiende onder de 27 graden steken, maar desondanks voelt dat net zo zomers aan.
1994
Tegenstellingen tussen noord en zuid zijn groter in 1994.
Hoewel het zonnig en droog is is het in Leeuwarden hooguit 14,6 °C terwijl in het zuiden de 20 graden makkelijk wordt overschreden.
1995 (29 april)
Qua temperaturen doet koninginnendag 1995 het wat rustiger aan (tussen de 10 °C aan de noordkust en 16 °C in het binnenland) en er is een afwisseling van zon en wat wolkenvelden.
Droog blijft het wel.
1996
Deze begint koud (lichte nachtvorst in het binnenland), maar overdag, met een zonnetje, worden op een aantal plekken in het binnenland de 15 °C gehaald.
1997
Opnieuw een zonnige dag met een typische temperatuurverdeling van vrij koud aan de kust en 16 °C in het binnenland. Ook nu blijft het droog.
1998
Bewolkte dag met slechts een paar opklaringen in de middag.
De temperaturen zijn vrijwel vergelijkbaar met een jaar eerder.
1999
Zonovergoten dag met in het zuiden een warme dag (boven de 20 °C).
In het noorden en westen blijven de temperaturen iets achter (14 - 17 °C), maar dat mag de pret niet drukken.
2000 (29 april)
Na een reeks mooie en vooral ook droge koninginnendagen is het anders in 2000.
Er valt af en toe regen, de zon laat zich niet zien en het wordt niet warmer dan 15 °C.
In het noorden is het iets beter ditmaal, daar wordt het op een aantal plaatsen 18 °C en schijnt de zon af en toe.
2001
Prima voorjaarsweer met in het zuiden 20 °C en veel zon.
In het midden vallen daarbij ook wat buien en liggen de temperaturen rond de 17 °C (aan de kust nog iets koeler).
2002
Deze dag verloopt minder fraai.
Het is bewolkt en in het westen en noorden regent het langere tijd en wordt het niet warmer dan 14 °C
2003
Tegenvallend weer is het opnieuw in 2003.
Na een mooie periode in april slaat het om en onder meer Koninginnedag verloopt grijs en buiig.
In het oosten valt op een aantal plaatsen ruim 10 millimeter.
Het enige dat wel redelijk is zijn de temperaturen, die zitten tussen de 14 en 16 °C.
2004
Warm en zonnig met temperaturen die op een aantal plaatsen boven de 24 °C uit weten te stijgen.
Echter is het geen stabiel weer, want later op de dag gaat het van het zuiden uit onweren.
Sommige buien pakken zwaar uit met veel hagel (in zuid Limburg) en wolkbreuken in onder andere Eindhoven, waar de binnenstad in een zwembad verandert.
2005
Een veelal bewolkte, maar toch droge en warme dag.
Het wordt op een aantal plaatsen 20 °C, maar de feestvierders hebben eigenlijk een beetje pech: op 1 mei 2005 wordt het zonnig en volop zomers, zelfs tropisch warm in het zuiden.
2006 (29 april)
Gure koninginnendag met slechts 11 °C als hoogste temperatuur.
Er vallen een aantal regen -en hagelbuien, maar tussendoor schijnt de zon ook nog geregeld.
2007
Een dag die een bijzondere droge en warme april afsluit in stijl.
Het wordt op veel plaatsen 20 °C met een strakblauwe hemel.
2008
Niet koud, maar ook niet heel mooi te noemen.
Af en toe zon en wat buien in de ochtend en vroege middag.
De temperaturen liggen tussen de 14 en 16 °C.
2009
Prima weer met veel zon en temperaturen tussen de 16 en 20 °C.
2010
Nadat het op 29 april warm werd ging het 's nachts onweren en volgde een heel ander weertype op koninginnendag.
De dag start vrij guur met wind en regenbuien, maar later op de dag zijn er brede opklaringen en in het zuiden (Maastricht) wordt het zelfs nog 19 °C
2011
Weer een prima dag met veel zon en temperaturen rond de 20 - 21 °C.
2012
Na een wisselvallige en koele periode knapt het weer flink op.
Veel zon en op veel plaatsen wordt het 22 - 23 °C.
De meeste koninginnendagen verlopen dus vrij aardig tot echt heel mooi.
Op de slechtere koninginnendagen zijn er doorgaans ook delen van het land waarbij het nog zonnig of zelfs vrij warm wordt.
Echt koud is het de voorbije jaren niet meer geweest, al lijkt 2013 wel een vrij frisse te worden.
Abonneren op:
Posts (Atom)






