donderdag 27 december 2012

Een bak water!



December 2012 is, net als in 2011 een maand met veel regen  en soms ook bevroren vormen van neerslag.

Echter zal het nog moeilijk worden om 1965 en 1966 in te halen in de Bilt, maar een welgeplaatste plensbui kan het een en ander alsnog bijstellen.

Hoge dagsommen zijn er echter niet gevallen, wat vaak wel anders is in de zomer of het vroege najaar.

Zolang er gegevens van de neerslag te Gemert bestaan heeft Gemert nooit meer water in 24 uur ontvangen dan 62,3 millimeter op 19 juni van het eerder genoemde natte jaar 1966.

Het weerbericht uit een krant van de volgende dag meldde: "een storing die zaterdag ongeveer langs de Frans-Duitse grens naar het noorden trok  heeft vooral in het oosten van het land zeer zware regenval veroorzaakt".


De afgelopen eeuw viel er op sommige plaatsen wel eens het dubbele, of meer van het extreemste aan regen in Gemert.

Denk alleen maar aan de moesson in augustus 2010 in de Achterhoek,  of in september 1998 in het Westland.

ik beperk me tot dagen waarop er op 1 of meerdere plaatsen meer dan 100 millimeter neerslag naar beneden kwam.
Lokaal kunnen er ook makkelijk nog wel eens grote(re) hoeveelheden zijn gevallen, enkel door weeramateurs gemeten.

01.  3 augustus 1948  Voorthuizen  208 mm
02.  9 augustus  1951  Amsterdam  148 mm
03.  24 juni 1975   Gouda   146 mm
04.  27 augustus 2010  Lievelde  138 mm
05.  14 september  1998  Dirksland  134 mm
06.  27 augustus 2010  Hupsel  131 mm
07.  13 juni  1930   Schagen  129 mm
08.  9 juli 1989  De Haukes  128 mm
09.  4 juni 1921  Heiduin  127 mm
10.  14 augustus 1915  Uithuizen  126 mm
=     27 augustus 2010  Rekken  126 mm

11.  17 juli 1987  Spierdijk  125 mm
=     4 juni  1992  Wouw   125 mm

13.  4 juli  1952  Steenbergen  124 mm
14.  14 september 1998  Anna Jacoba polder  123 mm
15.  14 september 1998  Ouddorp  120 mm
16.  14 september 1998  Goedereede  119 mm
17.  27 augustus 2010  Borculo  118 mm
18.  8 augustus 1918  Ruinen  117 mm
=     4 juli 1952  Strijen  117 mm
=     24 augustus 2002  Prinsenbeek  117 mm

21.  2 juni 2003  Marknesse  116 mm
22.  27 augustus 2010  Lichtenvoorde  115 mm
23.  14 september 1998  Den Bommel  113 mm
=     29 juni 2005   Andel  113 mm

25.  21 juli 1966   Bennekom  112 mm
=     13 juli 1999  Oeken  112 mm

27.  21 juli 1987  Almere 110 mm
=     31 augustus 2012  St. Anna Parochie  110 mm
=     3 augustus 1948  Putten  110 mm

30.  12 juli  1942  Sappemeer  109 mm
=     20 juli 1966  Veenendaal  109 mm
=     12 augustus 1972  Swifterbant  109 mm
=     24 juni 1975  Zestienhoven  109 mm
=     17 september 1993  Haamstede  109 mm

35.  19 september 2001  Hoek van Holland  107 mm
=     28 juli 2014   Nieuwendijk  107 mm
=     13 oktober 2013  Goedereede  107 mm
38.  1 augustus 1951  Boskoop  105 mm
39.  4 oktober 1999  Monster  103 mm

40.  27 juli 1995  Klazienaveen  102 mm
=     5 oktober 1982  Velsen-oost  102 mm
=     29 juli 2014  Elspeet  102 mm

43.  4 juli 1914  Megen  101 mm
=     8 juli 1936
   Veldhoven  101 mm
=     27 augustus 1971  Noorbeek  101 mm
=     24 augustus 2002  Weesp  101 mm

47.  28 juni 2011  Herwijnen  100 mm


De meeste situaties leverden vooral heel plaatselijk een waterballet op.

14 september 1998 moet dan wel de grootste geregistreerde waterdump zijn, waarbij 5 neerslagstations  meer dan 110 millimeter  konden bijschrijven.

Weinig verrassend is dat veel van deze hoge sommen vielen in de kustprovincies en het westen van Brabant, in zuid-Limburg  of rond de Veluwe.

zaterdag 1 december 2012

Hoe was het weer? november 2012

Na een natte oktober (al viel dat wel mee in Gemert)  ging november zeker in het begin op de herfstachtige toer verder.
Echter kwam hierna wat rustiger weer voor, maar toch wel met regelmatig een buitje of wat regen.
Geen november dus zoals die waarmee we vorig jaar werden verwend, maar een vrij doorsnee herfstmaand.


1  November werd zonnig gestart, maar dat was niet voor heel lang.  In de middag waren er een aantal flinke buien,  die zomers aandeden.  De allerlaatste bui gaf een felle regenboog en zelfs mammatus.

2 Nu begon de dag met een laag grijze bewolking, maar niet voor heel lang. 
De zon kon er namelijk doorheen prikken. 
Droog bleef het echter niet, dankzij wat buien in de middag.

3  Vanochtend was het  al bewolkt, maar nog droog.
Daar kwam verandering in want  in de tweede helft van de ochtend volgde regen.
In de middag was het droog en klaarde het breed op.

4 Een kopie van gisteren, maar dan met meer zon voordat het in de middag een tijdje ging regenen.
Na de regen klaarde het ook weer vrij vlug op, met een mooie regenboog en een vriendelijk zonnetje als afsluiter.

5 Bewolkte ochtend met een aantal buien.  In de middag werd het droger met zonnige perioden.
Er volgde nog een buitje,  dat vooraf werd gegaan door een dreigende lucht die zwaarder werk leek aan te kondigen dan wat gespetter.

6 Vannacht had het lichtjes gevroren en overdag  was het zonnig.  Pas tegen de avond bewolkt  en later volgede dan nog wat lichte regen.

7 Vanochtend miezerde het wat, waarna het droog werd. 
De zon was niet meer te zien, wel een paar (misleidende) gaten in het wolkenpak.

8 Van alles niets:  de hele dag grijs  met even een halve poging tot zonneschijn  en even daarna nog een zelfde poging tot regen. (eerder wat spatjes op een niet-gloeiende plaat).

9 Bewolkt,  met een paar prikjes van de zon door het dikke wolkendek.

10 Nu ook in meerdere tinten grijs,  inclusief een aantal regenbuitjes. 
In de vroege middag leek een deel van de wolken even een schaftpauze te houden, waardoor de zon er af en toe doorkwam.

11 En daar was de zon weer. 
Hoewel er later wat donkere wolken kwamen kijken  bleef het toch droog.

12 Na het ochtendgrijs  kwam de zon weer tevoorschijn  en werd afgewisseld door wat wolkenvelden.

13 Vanmorgen miezerde het,  maar daarna was het de rest van de dag droog  en ouderwets grijs.

14 Vanochtend koel, maar de zon en het feit dat er nauwelijks wind stond, zorgden toch nog voor een best lekker najaarsweer in de middag.

15  Grijze, maar droge dag.  Het voelde koel aan.

16  De dag begon opnieuw grijs, maar in de middag kwam er wat verandering in  dankzij een aantal opklaringen.

17
Vanochtend was het nog mooi, zonnig weer  maar in de middag smeerde het rap dicht  en volgde later ook nog wat motregen om opnieuw te voorkomen dat we van een droge zaterdag konden spreken. 
De laatste droge zaterdag blijkt na enig onderzoek  15 september (!)  te zijn  en zal dat tot minstens 8 december blijven.

18
In de ochtend waren er perioden met regen, maar in de middag werd het droog  en klaarde het ook Ongeveer hetzelfde weer als op 3 november.

19
Vandaag begonnen we eens met mist, om er een andere grijsvariant in te gooien.
Eens de mist weg was bleven we tot tegen de avond met grijze luchten zitten.
Hierna donkergrijs tot zwart, maar dan wel met sterren.

20 De opklaringen hielden nu ook overdag stand. 
Op wat hoge wolken na was het helder en zonnig,  bovendien ook vrij zacht weer.

21 Na een zonnige dag keerden de wolken langzaam maar zeker terug.
De wind trok wat aan en eens de wolken georganiseerd waren was het ook tijd voor wat regen, maar heel veel zou het niet voorstellen.

22 Vandaag weer zonnig en droog,  het kon zelfs lekker zacht genoemd worden als je je uit de wind in de zonneschijn begaf.

23 Ochtendrood  is..  juist:  water in de sloot.
Na dat ochtendrood volgde dus een aardig deel van de ochtend en middag regen, waarna het weer droog werd.

24  Ditmaal grijs tot donkergrijs.  In de middag werd dit sombere beeld aangevuld met af en toe regen,  later overgaand in een meer buiig weerbeeld.

25 Vannacht viel er nog een bui. 
Hierna volgde een stormachtige voormiddag met ook hier soms aardige windvlagen.
Desondanks wel een dag waarin de zon ook genoeg ruimte kreeg.

26 Beetje zoals in het begin van deze maand:  eerst was er even zonneschijn  om vervolgens een regenzone op bezoek te krijgen, waaruit het even aardig doorplenste. 
Na de buiige regen klaarde het weer op  en bleef het, op wat spatters na, droog.

27 Wolkenvelden met af en toe zon.
Tegen de avond wat lichte buien.

28  In de morgen was het overal wat nat van de mist of rijp, maar het leek wel op te klaren.
echter dreef er nieuwe mist binnen die een deel van de ochtend bleef hangen.
Toen deze wegtrok  kwam de zon wel wat vaker tevoorschijn.

29  Zonnige perioden, afgewisseld door wolkenvelden.
Op een spetterbuitje na  bleef het droog.

30  Vannacht had het aardig gevroren. 
Er werd weer gekrabt  en ook zag ik ijs op het dak.
Bijna de hele dag was het vrij zonnig, maar later toch meer bewolking.


Droge dagen in november 2012
:  12
Onweer:  0
Langdurig neerslag:  1


Foto's

Eerste drie:  mooie bui op 1 november.
Mist ontstaat op 18 november
Mooie wolkenluchten.












































































zaterdag 3 november 2012

Hoe was het weer in? 1978

Winter 1977 - 1978  is voor de huidige begrippen een normale tot wat koude winter.
In die tijd was het wellicht een iets zachtere dan gewoonlijk,  met een vrij onopvallende januari  en een zachte december.

Februari was dan weer een koudere wintermaand, waarin vooral een koude periode met wat sneeuwbuien in het midden van de maand  het grootste aandeel had.
Een periode waar deze winter een klein voorproefje leek te geven van waartoe het een jaar later in staat bleek te zijn.

Hoewel maart niet bepaald koud was,  was het zoals vaker een wisselvallige maand met wat grillen.
Op 22 maart leverde zo'n thermische gril naar beneden nog een verradelijke ijzelsituatie op.
Die dag wordt er wel gewaarschuwd voor de ijzel, maar de meeste mensen houden zich nauwelijks aan de waarschuwingen,  met als gevolgd dat er talloze ongelukken gebeuren.

Na een maart met een gemiddelde temperatuur  van 6,6 °C  bleef april vrijwel steken in dezelfde gemiddelden,  een koude april dus.
Bovendien besloot de winter op 11 april een witte veeg uit de pan uit te delen.

In het westen en noorden viel er, boven op de bloeiende narcissen en hyacinten een fiks pak sneeuw!
Op veel plekken viel 10 tot 20 centimeter sneeuw,  midden in april..  De sneeuwvlokken leken als uit een kindertekening: ze waren erg groot.
De sneeuw deed er overigens op een aantal plaatsen zelfs nog 3 dagen over om weer helemaal weg te smelten.




















In  mei kwam de lente er wel prima in  en tegen het einde van de maand was het ook zomers weer.
Met het zomerse weer startte ook de meteorologische zomer,  een weertype dat een weekje aan zou houden.
Vervolgens sloeg het verval toe door het invallen van een noordwest-stroming,  waardoor de temperaturen behoorlijk werden getemperd  (ook bekend als de schaapsscheerderskou).

Echt herstellen deed het qua temperaturen niet meer,  waarna er met name eind juni en begin juli ook regelmatig regen viel.
Een aantal dagen in juli werden zelfs niet warmer dan 13-14 graden.
Pas tegen het eind van de maand volgde er een flinke opleving  met op de valreep nog een tropisch warme dag.
Het was geen voorbode voor een warme augustus,  maar desondanks was het vergeleken met de twee voorgaande zomermaanden geen slechte maand met weinig neerslag  en een aantal zomerse dagen.

September was eveneens een vrij modale maand,  wel kende het tegen het eind van de maand een wisselvallige periode met dagen waarin (plaatselijk) veel neerslag viel.
Zo kreeg Vlissingen 68 millimeter water over zich heen  en op 30 september  viel er op grotere schaal een plens water  (Gemert krijgt bijvoorbeeld 46 millimeter  en De Bilt ruim 22).

De regenhoeveelheden waren geen voorbode voor een nat vervolg van de herfst: oktober en november verliepen verder behoorlijk droog.
Daarnaast was het midden oktober een aantal dagen lekker warm weer  met temperaturen rond of boven de 20 graden.

November eindigde met een ijsdag,  nadat het een week eerder nog erg zacht was.
De ijsdag volgde op een daling van de temperatuur,  gepaard met af en toe sneeuwbuien.

Een patroon dat we ook terugzien in december 1978:  perioden waarin het erg koud was werden afgewisseld door zachte (met tijdens de overganen  de nodige neerslag in de vorm van regen, sneeuw of ijzel).
Hierbij werd het op de elfde december in het zuiden van Limburg zelfs nog 16 (!) graden.

Na een nieuwe kouinval, die een paar dagen na de warme elfde plaatsvond,  kwam de inmiddels beruchte kerstdepressie de zachtheid weer terugbrengen.
De zachtheid werd echter vlak voor oudjaarsdag met enige moeite opzij gezet door de winter.
Eerst ging het noorden de kou in, met ijzel en ijsregen  en langzaam maar zeker trok de kougrens naar het zuiden.
Echter begon het nu ook steeds harder te waaien,  in combinatie met stuifsneeuw.
In de nacht naar oudjaar vroor het ook streng,  waarna de laatste dag van het jaar wordt getekend door een heuse sneeuwstorm.
Er ontstonden in Brabant, Zeeland en Limburg hoge sneeuwduinen.

Later die dag werd het rustiger weer om het nieuwe jaar in te luiden met een sneeuwdek en temperaturen die deden denken dat men Nederland midden in Siberie heeft geplaatst.

Het vervolg van de winter  in:  Hoe was het weer in?  1979



Neerslag 1978  in Gemert


januari:  45,9
februari:  23,3
maart:  99,7
april:  29,1
mei:  64,5
juni:  100,1
juli:  72,6
augustus:  50,3
september:  105,8
oktober:   16,4
november:  23,9
december:  110,1




Jaar:  741,7

vrijdag 2 november 2012

Hoe was het weer in? 1979


1979 start in diep winterse sferen.

De jaarwisseling was verlopen in siberische sferen met sneeuwduinen,  harde wind en erg lage temperaturen (dubbele cijfers in de min).
Nieuwjaarsdag verliep rustiger, maar erg koud:  de temperatuur kwam boven het pak sneeuw nooit hoger dan - 5 en daalde later in de avond tot minder dan 16 graden onder nul..

De volgende dag werd het sneeuwdek nog even aangevuld met een verse lading van het witte goud.
De veroorzaker was een klassieke polar low,  een klein lagedrukgebied dat meestal plaatselijk veel sneeuw, in combinatie met storm veroorzaakt.
Deze zorgde vooral in het westen voor een flink pak sneeuw  en ook op een aantal plaatsen in de omgeving van Rotterdam een tijdje flink stormweer.
De kop van Noord Holland veranderde die dag in een winterwonderland,  waar op sommige plekken een pak lag van wel 40 centimeter  en mensen uit andere delen van het land richting deze regio trokken om het winterse tafereel te kunnen zien.
In Gemert viel er bovenop de 8 centimeter sneeuw nog 7 centimeter bij.

Het vervolg was een aantal strenge winterdagen met helder vriesweer boven het compleet witte land.  Alvorens een afwisseling van dooiaanvallen en invallen van strenge vorst  begon die tot in februari zal aanhouden.

Nederland lag lang op de grens waar koning winter fel tegen de dooi vocht  en dat leverde een koude, vuile kwakkelwinter op.
Regelmatig viel er sneeuw of ijzel  waardoor mensen zelfs op straat konden schaatsen.

Verhalen die mijn vader ook over deze winter weet te vertellen,  waarbij mensen op schaatsen gestrande auto's verder duwden  en de stuifsneeuw door alle kieren stoof tijdens een sneeuwstorm.



De sneeuwstorm die vooral bij is gebleven is die van 14 februari 1979.
In de avond van 13 februari begon het te stormen in het noorden van het land  en daarbij te ijzelen en te sneeuwen.
Stuifsneeuw joeg de komende nacht en dag vooral door de noordelijke provincies,  bij windvlagen die uitschieten naar windkracht 11  (echter is dat niet bewezen omdat de windmeters inmiddels ook letterlijk vastgevroren waren!)



Dorpen en steden werden van de buitenwereld afgesloten  om maar te zwijgen over het feit dat de meeste mensen gewoonweg waren ingesneeuwd dankzij soms metershoge sneeuwduinen.

Met man en macht probeerde men de boel begaanbaar te maken, maar men werd het niet al te gemakkelijk gemaakt doordat de wind een aantal keren opnieuw aanwakkerde en de sneeuw opnieuw alles dicht deed jagen.
Pas na vier dagen keerde de rust helemaal weer  en kwam het dagelijkse leven langzaam weer op zijn oude gang.





















De sneeuwstorm blijkt ook de laatste uitschieter te zijn geweest van de ijzige strijd van de winter tegen zachtere lucht.
Maar dezelfde winter zou nog een paar verrassingen hebben later in het jaar.

Eerst krabbelde de temperatuur maar heel voorzichtig op in maart  en viel er aardig wat regen in deze prille lentemaand,  in combinatie met smeltwater gaf dit nog lokale wateroverlast in Groningen.
Midden maart volgde een volgende poging van de winterkou om Nederland te veroveren, maar ditmaal werd de aanval (met enige moeite) afgeslagen.

In april volgde er een eerste poging tot zomers weer,  piekend naar de eerste paasdag.
Op die eerste paasdag werd het 23 graden,  maar het genieten van het warme weer diende gauw te gebeuren,  aangezien april destijds nog echt van het ene uiterste in het andere kon schieten.
Op tweede paasdag ging de wind de noordhoek weer opzoeken en konden de zomerkleren gauw de kast in bij slechts 6 graden!

Ook de rest van de maand bleef het aan de koude kant, met een gure koninginnendag waar er verschillende hagelbuien vielen.

Dat gure weer kende een hoogtepunt op de tweede mei.
Op die dag waande men zich weer even terug in de voorbije winter,  want het begon te sneeuwen  en op een aantal plaatsen bleef het dekje een tijdlang op de bloeiende planten liggen!
Ook de dagen die volgden kenden lage temperaturen en nog een aantal sneeuwbuien in het noorden.

Na de kou volgden ook een aantal warmere perioden.
Tijdens de warmere dagen op het einde van mei  ontstond een nieuwe strijd tussen koude en warme lucht  die twee dagen op rij zwaar onweer zou opleveren.
Vooral in het midden en westen van het land ging het twee dagen op rij stevig tekeer  met veel neerslag en bliksemintensiteiten van soms wel 100 flitsen in een minuut!

De gehele lente  en mei in het bijzonder  was erg nat geweest,  met in De Bilt 310 mm neerslag  en is daarmee nog steeds de natste lente in een lange reeks.

De zomer daarentegen, verliep droger, maar is geen hoogvlieger als het gaat om echt zomerweer.
Echt warm werd  het namelijk zelden  en ook de zon liet zich niet heel vaak zien.

Hoewel het op de eerste dag van september nog zomers warm werd  daalde de temperatuur langzaam maar zeker, maar was het daarnaast vrij rustig en droog weer.
Dat was het ook in oktober  waarin een paar warme dagen (24 graden op 10 oktober)  en ook vrij koude dagen voorkwamen.

In november haalde het kwik in Zuid Limburg nog een keertje uit naar ruim 17 graden op de 28e van de maand.
Het was een voorproefje van een zachte decembermaand  met een aantal dagen in de dubbele cijfers.
Op 7 december werd er nog een erg warme 15 graden opgemeten in opnieuw zuid Limburg.
Rond de kortste dag werd het wel kouder,  maar dat kerstwintertje  was vooralsnog niet van lange duur.

Wel zou de winter nog terugkeren in januari 1980, maar niet zo heftig als een jaar eerder.


Neerslag 1979  in Gemert


januari:   60,6  (De hele maand lag er een sneeuwdek, varierend van 8 tot 15 centimeter)
februari:  61
maart:  111
april:  46,3
mei:  84,7
juni:  39,5
juli:  31,4
augustus:  69,3
september:  49,5
oktober:  29,7
november:  82,2
december:  133,4

jaar:  798,6


donderdag 1 november 2012

Hoe was het weer in? 1980

De winter van 1978 -'79  gaat de geschiedenis in als een echte horrorwinter vol sneeuw en ijzel.
Voor de winterliefhebbers is het minder dat 1980  daar geen schepje bovenop doet, maar voor degenen die geen boodschap hebben aan maandenlang glibberen, pekelen, glijden en sneeuwschuiven een verademing.

1980 begon toch wel koud,  daar niet van. 
Januari verliep met een gemiddelde temperatuur van net boven het vriespunt  als een volwaardige wintermaand.
Met name midden januari kon er geschaatst worden.

Februari gooide het over een zachte boeg  en was geen schim van wat een jaar eerder een russisch aandoende sneeuwmaand was.

In maart bleef het exact even zacht (of voor maartbegrippen, koud)  als februari:  de gemiddelde temperatuur lag in februari op 4,8 °c  en in maart was het 4,7 °c.

Een storm die op 27 maart over de noordzee trok zorgde voor een ramp met een boorplatform.
Dit oude platform werd gebruikt als hotel voor personeel van een verdergelegen platform  en in de storm begaf een pijler van het platform  met als gevolg  dat ruim honderd mensen om het leven kwamen.

April begon met een natte dag, maar de rest van de maand verloopt vrij droog.
Wel kende de maand opnieuw een storm,  die vooral aan de kust goed huishield in de vorm van stormvloed.

In mei voornamelijk erg droog en zonnig voorzomerweer.
Heel warm werd het desondanks niet,  maar met dergelijk weer  voelt het uiteraard gauw zomers aan.
Lange tijd leek het een recorddroge maand te worden,  tot op het laatste nippertje een plens water binnen kwam schuifelen om dat feestje te verpesten.

De zomer ging vervolgens prima van start in het eerste bedrijf van juni.
Warme en zomerse dagen  tekenden deze periode.
Echter,  rond het eind van week 2 sloeg de boel om  en raakte de zomer compleet de weg kwijt.
Het koele en natte weer hield niet alleen de rest van juni aan,  ook juli werd er mee door de gootsteen gespoeld  en dat niet alleen in Nederland,  maar in het grootste deel van West-Europa was het slecht.
Het sombere, kille en natte weer  hield aan tot de laatste week van juli waarna een herstel intreedt.
Augustus werd dan nog een redelijk warme hollandse zomermaand.




















September 1980  was een vrij modale herfstmaand met wat uitschieters in de vorm van nazomerweer, maar verder ook geen opvallende maand,  net zo min als oktober.

Meer opvallen deed november.
Op 3 november was er sprake van winter  met de vroegste ijsdag sinds men ging meten.
In de Bilt bleef het de hele dag vriezen  en in Twente kwam het kwik zelfs niet hoger dan -2,4!
Ook de dagen daarna was het erg koud  met een snijdende oostenwind  en een pak sneeuw ontbrak er ook niet aan op verschillende plaatsen.

De vroege winterprik kreeg geen erg lang leven:  de rest van november volgde zacht en normaal thermisch werk.
Ook december verliep niet al te winters als je het vergelijkt met begin november,  maar zacht was de wintermaand ook niet te noemen.


Neerslag 1980 in Gemert

januari:  46,1
februari: 80,2
maart:  54,6
april:  53,1
mei:  14,7
juni:  84
juli:  160,7
augustus:  49,9
september:  28,8
oktober:  64,7
november:  43,9
december:  62,6 

jaar: 743,3

Hoe was het weer? oktober 2012

Na een relatief droge september  deed de herfst meer zijn best in oktober.
Wat mooie dagen  wisselden zich af met onvervalste herfstdagen  en zeker in het westen vele millimeters hemelwater.

Hier bleef het iets droger, maar liet de invloed van de herfst zich ook gelden.
Het bijzonderste deel van de maand was een groot verschil in temperatuur binnen ongeveer vijf dagen:  eerst nazomerweer met ruim 20 graden op 22 oktober  en vervolgens een aantal dagen later al aardige nachtvorst  en maxima die de dubbele cijfers al niet meer wisten te halen.


01  Zonnige en zachte start van oktober,  later op de dag wat meer bewolking.

02  Na een miezerbui in de ochtend bleef het vooral bewolkt, maar droog.  In de middag soms zon.

03  Eerste dag met langdurig neerslag sinds 16 juli. 
De dag begon nog zonnig, maar al gauw volgde buiige regen.
In de middag een tijd droog met wat opklaringen,  alvorens het tegen de avond lange tijd zou gaan regenen.

04 Vannacht en vanmorgen regende het nog,  maar later in de ochtend werd het droog  en kwam in de middag de zon er weer door.

05 In de vroege ochtend opnieuw regen,  na de regen volgde een droog, maar bewolkte periode  voordat een koufront  met nieuwe regen aan kwam zetten  en de avond voornamelijk buiig verliep.

06 Vanochtend was het nog nat van een vroege bui,  waarna er even een droge pauze was voordat nieuwe regen de rest van de ochtend zou "kleuren".
In de middag droog en wat zonnige perioden.

07  Na een herfstachtige vierdaagse bleef het vandaag droog  en daarbij was er ook veel zon.

08  We begonnen vrij koel en zonnig,  daarna smeerde de hemel heel geleidelijk, maar zeker, dicht met middelhoge bewolking (altostratus).

09  Na een koude nacht volgde een dag met mooi helderblauwe lucht  waaraan slechts enkele wolkjes verschenen.

10  Zonnig met wat wolkenveldjes,  heldere en koele avond.

11  Een zonnige dag,  met een erg heldere blauwe lucht,  waaraan later wat cirrus begon te verschijnen als voorbode van het einde van deze zonnige en droge interval.

12  Vanochtend was het eerste buitje er alweer vroeg bij,  voordat het in het eerste deel van de ochtend iets langer bleef regenen.  De rest van de dag wisselden zon en wolkenvelden elkaar af  en was er nog een klein buitje  met regenboog als toetje.

13  Na 14 jaar geen neerslag op 13 oktober  was het dit jaar een klein beetje, best wel,  voorbij met die serie.   Dit werd gevierd door regelmatig een bui over te laten schuiven,  of zelfs een wat langer regengebied in de late middag.
Op sommige plekken plenste het behoorlijk (Beek en Donk kreeg plaatselijk iets wat op een zomerse wolkbreuk leek).

14  De rust keerde fris en wel weder,  zonnige perioden werden afgewisseld door dikke wolken.

15  Na een (verdwaalde) bui  ergens in de nacht  volgde een zonnige, mooie najaarsdag.

16  Het was een mooie zonsopgang vanmorgen, maar het rood waarin deze gehuld ging  kondigde het vervolg van het bekende spreekwoord over ochtenrood aan:  buiigheid in de rest van de ochtend.
's Middags was het weer droog  en kwam de zon soms tevoorschijn.

17  Bewolkt met een afwisseling van een enkele bui of een periode waarin het wat langer bleef regenen,  maar uiteraard ook genoeg droge momenten tussendoor.

18  Merkbaar zachter weer. 
Na een buitje  brak de bewolking ook open  en voelde het nazomers aan.

19 Mooi nazomerweer  met veel zon.  Pas in de avond weer meer wolken.

20 Mees bewolkt met af en toe zon  en twee buitjes voor de vochtbalans.

21 Een nachtelijke bui in het westen des lands waar ik me bevond,  maar daarna verdween langzaam de bewolking.

22  Zonnige en warme nazomerdag (circa 22 graden!)

23  In de ochtend wat bewolking,  's middags weer lekker nazomerweer.

24  Bewolkt en iets frisser,  soms zon.  Het bleef overigens wel droog.

25  Bewolkt  met een variatie van licht  tot donkergrijs  (50 tinten grijs?)  gevolgd door een buitje  en daarna ook wat gaten in het wolkenpak, maar de zon kwam niet tevoorschijn.

26  Kopie van gisteren, maar op wat spetters na, droog.

27  In de nacht wel helder  en meteen ook nachtvorst.  Het was overdags zonnig, maar niet helemaal droog: in Eindhoven viel er nog een aardige hagelbui (niet wetende of deze ook Gemert aandeed).

28  Nadat het vorige week nazomer was,  is nu sprake van voorwinter  met nachtvorst en ondanks de zon overdags lage temperaturen.

29  In de ochtend koel en druilerig  waarna het droog werd  maar de wolken overheersten.  Later terugkerende buiigheid.

30  Afwisseling van wolken en zonneschijn.  Overdag was er een buitje bij betrokken,  in de avond volgden er meer.

31  's Ochtends was het een beetje nat op sommige plekken door dauw (?) ,   het was ook grijzig, maar dat trok weg en maakte plaats voor een zonnige afsluiting van deze maand.


Droge dagen:  13
Langdurig neerslag: 2
Onweer: 0



Foto's












zaterdag 6 oktober 2012

Verbanden zoeken in het weer.

Het Nederlandse weer is grillig als het maar zijn kan.
Na een droge lente kan een droge zomer volgen, maar ook een hele natte (zoals in 2011)  na een natte lente ook een natte zomer of een erg droge (denk aan 1983)  of zelfs een koele lente gevolgd door een koele zomer of vice versa.
Dit gecombineer gaat uiteraard voor ieder seizoen op.

In een persoonlijk onderzoek ben ik begonnen met de 25 warmste zomers en de 25 zomers die ook nog het droogst verliepen  in combinatie van dit rijtje.

8 zomers overlapten qua erg droog en erg warm,  dus dit leverde uiteindelijk een rij van 42 zomers op.

Ik ging vervolgens uit van het feit of de 9 maanden vooraf aan de zomer ook top-25 nat, droog, zonnig of warm waren  en daarna deed ik dit ook nog met de lentes, winters, herfsten en kalenderjaren waarop de desbetreffende zomers zouden volgen.

Hieruit kwam naar voren dat er weinig van deze reeksen met meer dan de helft matchten met een daaropvolgende droge en/of warme zomer.

Wel de volgende feitjes:

Een jaar in de top 25 warmste vooraf aan een dergelijke zomer:  15/25 warmste jaren.

15 van de 25 natste lentes werden door een warme en/of droge zomer opgevolgd.

Een top-25 natte septembermaand:  14/25  werden door een droge en/of warme zomer gevolgd.

Veel andere combinaties haalden tussen de 10/25 en de 13/25, maar enkelen scoorden een stuk lager.

Koude winters  worden bijvoorbeeld in 7 van de 25 koudste gevallen  opgevolgd door een warme danwel droge zomer.
Ook droge herfsten hebben dezelfde verhouding.
Waar natte lentes vrij vaak worden gevolgd door een droge en/of warme zomer  is dat maar in 8 van de 25 droogste lentes het geval geweest (bijna 50% minder).


Droge en warme zomers komen overigens ook vaak niet alleen.
We zien de volgende combinaties:

2006 - 2007 - 2008 - 2009  - 2010 (allen warm)
2001 - 2002 - 2003

1994  -1995 - 1996 (droog) - 1997
1989 - 1990
1982 - 1983 - 1984 (die laatste vooral droog, niet warm)

1975 - 1976

1932 - 1933 (droog)


Natte feiten

Bij de zomers had ik tot dusver alleen natte zomers bekeken,  maar nog niet in combinatie met koel.

dat leverde bijvoorbeeld de volgende feiten:

Van de 25 koelste lentes  waren er 4 met een natte zomer als volgeling,  terwijl er dubbel zoveel droge lentes en bijna dubbel zoveel warme lentes een zomer met veel hemelwater zagen naderen.

Het minst voorkomend was de combinatie nat jaar vooraf:  dit gebeurde slechts driemaal (1965 - zomer 1966,  1916 - zomer 1917  en 2001 - zomer 2002).

Ook gingen er opvallend weinig aan een natte zomer vooraf:
  een natte september (2/25, terwijl droge september 8/25), droge oktobers (3/25), natte novembers (3/25), natte en/of koele aprilmaanden (beiden ook 3/25).


Ook hier zien we een paar zeer natte koppeltjes (opvallend veel jaren 50 en 60, plus het voorbije decennium):

1953 - 1954
1956 - 1957
1965 - 1966
1968 - 1969
2004 - 2005
2007 - 2008 (niet meer top 25, maar voor het gemak even meegeteld).


Vervolgens ging ik eens op zoek naar wat voor winters volgden op de warmste 30 zomers.

Van die dertig worden er slechts 4 gevolgd door een winter uit de top 25 koudste winters, met als topper 1941 - 1942 (vierde plek met - 1,5)

In de top 30 zachtste winters vinden we 10 winters die voorafgegaan werden door een hele warme zomer.
Daarvan eindigden er nog eens 7 in de top tien zachtste!

Acht zomers waren gemiddeld 18 graden of warmer.
Deze  werden zelfs zesmaal opgevolgd door een erg natte winter  en alleen 1995 werd van deze hete zomers opgevolgd door een winter die niet zachter was dan 3,1 graden gemiddeld.

In de zomers met een gemiddelde temperatuur tussen 17 en 18 graden  vinden we al iets meer winters onder de 3 graden: 4 van de 9 om precies te zijn.
Hiervan is 1969 - '70 het koudst (0,1 graden,  negende plek).

Genoeg cijfers voor deze keer,  een vervolg komt binnenkort.


Dan met de combinatie koude en natte zomers,  wat voor zomers op koude winters volgden en wat er voorafging aan koude en zachte winters.